Pompa kiralamak için arayan şantiye şefinin aklına gelen ilk sorulardan biri makinenin elektrikle mi, mazotla mı çalıştığıdır. Soru yerindedir, çünkü cevabı şantiyede neyin hazırlanacağını değiştirir. Yöntemin kendisini ve hangi işlere uyduğunu sabit beton pompası sayfasında anlattık.
Sabit beton pompası türleri nelerdir?
Sabit beton pompası türleri, makinenin güç kaynağına ve taşınma şekline göre ayrılan gruplardır. Güç kaynağına göre iki tür vardır: dizel motorlu ve elektrik motorlu pompalar. Her ikisinde de motor bir hidrolik pompayı çevirir, betonu basan silindirler de bu hidrolik güçle çalışır. İki türü birbirinden ayıran, bu hidrolik gücün kaynağıdır. Bu fark şantiyenin hazırlığını, makinenin nerede durabileceğini ve çevreye ne kadar ses ve egzoz vereceğini doğrudan etkiler. Dizel pompa kendi yakıtıyla çalıştığı için şantiyede elektrik bağlantısı aramaz. Elektrikli pompa ise yeterli güçte bir şebeke ya da pano bağlantısı ister, karşılığında egzoz çıkarmaz ve daha sessiz çalışır. Taşınma şekline göre de iki grup öne çıkar: bir çekiciyle şantiyeye getirilen römork tipi pompalar ve pompa ünitesi bir kamyon şasisine monte edilmiş modeller. Hangi türün kullanılacağına şantiyenin enerji durumu, döküm yeri, çalışma saatleri ve erişim yolu bakılarak karar verilir. Bu karar sahayı gören pompa firmasının işidir.
Dizel motorlu pompa nerede işe yarar?
Dizel pompa elektriğin olmadığı ya da yetmediği her yerde işe yarar. Henüz şantiye panosu çekilmemiş temel işleri, şehir dışındaki sanayi alanları ve kısa süreli tek seferlik dökümler bu gruba girer. Makine geldiği gibi çalışır, bağlantı için elektrikçi beklenmez.
Bedeli egzoz ve gürültüdür. Açık sahada bu pek sorun yaratmaz. Komşu binaya bitişik bir parselde ya da yerleşim içinde sabah erken saatte ise gürültü şikâyet konusu olabilir. Yakıt ikmali de günün planına girer; uzun dökümlerde depo durumu baştan konuşulur.
Elektrikli pompa şantiyede ne ister?
Elektrikli pompa her şeyden önce yeterli güçte bir şebeke ya da pano bağlantısı ister. Gereken güç makineye göre değişir ve üretici kataloğunda yazar. Şantiyenin mevcut panosu bu yükü taşıyamıyorsa ya ek bağlantı yapılır ya da elektrikli pompa o iş için uygun olmaz.
Bağlantının pompanın duracağı noktaya yakın olması, kablonun araç geçişlerinden korunması ve bağlantıyı yetkili bir elektrikçinin yapması gerekir. Döküm ortasında sigortanın atması beton hattın içindeyken pompanın durması demektir; bu da tıkanma riskini büyütür.
Karşılığında elektrikli pompa egzoz çıkarmaz ve daha sessizdir. Bu fark kapalı ve yarı kapalı alanlarda belirleyici olur: bodrum katlar, tünel benzeri geçişler, kapalı otopark ve fabrika içi dökümler gibi. Hastane, okul ve konut çevresinde gece ya da sabah erken yapılacak dökümlerde de sessizlik bir avantajdır. Dar alanda beton dökümü yapılan sıkışık parsellerde pompa bazen binaya çok yakın durmak zorundadır; orada da egzozsuz çalışmanın değeri artar.
Römork tipi ve kamyon üstü pompanın farkı nedir?
Römork tipi pompa tekerlekli bir şasi üzerindedir ve şantiyeye bir çekiciyle getirilir. Yerine yerleştirildikten sonra ayaklarına alınır ve çekici ayrılabilir. Uzun süreli işlerde pompa haftalarca aynı noktada kalabilir.
Kamyon üstü modelde pompa ünitesi bir kamyonun şasisine monte edilmiştir. Kendi başına gelir, kurulur ve iş bitince kendi başına gider. Bazı modellerde pompayı kamyonun kendi motoru çevirir. Kamyon üstü pompayı mobil pompadan ayıran şey, betonun yine yere döşenen boru hattıyla taşınması ve kamyonun üstünde bir bom bulunmamasıdır. Bomlu mobil pompa ile sabit pompanın farkını beton pompası çeşitleri sayfasında, yer pompası adıyla anılan sistemi de yer pompası nedir yazısında anlattık.
Karşılaştırma tablosu
| Ölçüt | Dizel motorlu | Elektrikli |
|---|---|---|
| Enerji ihtiyacı | Yakıt, şantiyeden bağlantı istemez | Yeterli güçte şebeke ya da pano |
| Kurulum | Geldiği gibi çalışır | Elektrik bağlantısı önceden hazırlanır |
| Egzoz | Var | Yok |
| Gürültü | Daha yüksek | Daha düşük |
| Kapalı ve yarı kapalı alan | Havalandırma sorunu yaratır | Uygun |
| Elektriği olmayan saha | Uygun | Jeneratör gerekir, avantajın bir kısmı gider |
| Döküm sırasında risk | Yakıtın bitmesi | Elektriğin kesilmesi |
Betonu basan silindirler, S-valf ve boru hattı iki türde de aynı mantıkla çalışır. Bu bölümü sabit beton pompası nasıl çalışır ve sabit beton pompasının parçaları yazılarında ayrıntılı anlattık. Ne kadar uzağa ve yükseğe basılabileceği ise motor türünden çok hidrolik sisteme ve hat düzenine bağlıdır; bunun için sabit beton pompası kaç metre basar yazısına bakabilirsiniz.
Hizmet alan için bu fark ne ifade eder?
Hangi makinenin gönderileceğine pompa firması karar verir. Kiralayan tarafın işi, bu karar için gereken bilgiyi eksiksiz vermektir. Şantiyeden beklenenler şunlardır:
- Sahada elektrik var mı, varsa panonun yeri ve gücü ne?
- Döküm kapalı alanda mı, bodrumda mı, açık havada mı?
- Çevrede gürültüye hassas bina var mı, döküm hangi saatte başlayacak?
- Pompanın duracağı nokta ile döküm yeri arasındaki mesafe ve kat yüksekliği ne?
- Şantiye girişi çekici ya da kamyon girişine uygun mu?
Bu bilgiler geldiğinde makine türü keşifte netleşir. Parmend'in hangi işte hangi pompayı kullanacağı da bu keşfin sonucuna göre belirlenir. Kiralama sürecinin geri kalanını sabit beton pompası kiralama sayfasında, uzun süreli işlerde makineyi satın almakla kiralamak arasındaki hesabı da satın almak mı, kiralamak mı yazısında bulabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Elektrikli sabit beton pompası her şantiyede çalışır mı? Çalışmaz. Şantiyede pompanın ihtiyaç duyduğu gücü karşılayacak bir şebeke ya da pano bağlantısı olmalıdır. Bağlantı yoksa ya da yetersizse dizel pompa tercih edilir.
Dizel beton pompası kapalı alanda kullanılabilir mi? Egzoz gazı kapalı alanda birikir. Pompa dışarıda durup boru hattı içeri uzatılabiliyorsa sorun çözülür; makinenin kapalı alanın içinde durması gerekiyorsa elektrikli pompa daha uygundur.
Motor türü fiyatı değiştirir mi? Fiyatı belirleyen asıl kalemler döküm miktarı, hat uzunluğu ve çalışma süresidir. Motor türünün etkisi işe göre değişir; kalemlerin dökümünü beton pompası fiyatları sayfasında anlattık.
