Şantiyede "yarın yer pompası geliyor" denince ustaların aklına aynı resim gelir: mikser sokak başında durur, beton borularla binanın arkasına, bodruma ya da üst kata yürür. Yer pompasının kitaptaki adı sabit beton pompası. Makinenin nasıl çalıştığını ve hattın nasıl kurulduğunu o sayfada uzun uzun anlattık. Telefonda en çok sorulanlar ise başka: ne zaman çağrılır, döküm nasıl yürür, fiyat neden adrese göre değişir.
Yer pompası nedir?
Yer pompası, kamyon üstünde bom kolu taşımayan, zemine kurulan ve betonu birbirine kelepçelenmiş çelik borular üzerinden döküm noktasına basan beton pompasıdır. Mikser betonu pompanın haznesine boşaltır, pompa betonu basınçla hatta iter, beton hattın ucundaki esnek hortumdan kalıba çıkar. Hat sokak boyunca yatay, cephe ya da merdiven boşluğu içinden dikey kurulabildiği için yer pompasının erişimi bir bom boyuyla sınırlı kalmaz; hat nereye kadar döşenebiliyorsa beton oraya kadar gider. Bu yüzden mikserin kalıba yaklaşamadığı, bomlu pompanın park edemediği ya da kolunu açamadığı şantiyelerde çağrılır: dar sokak içindeki apartman, iki bina arasında kalan arka parsel, bodrum kat, bom boyunun yetmediği üst kat tabliyesi, daire içi şap. Teknik metinlerde aynı makineye sabit beton pompası denir. Kurulumu bomlu pompaya göre daha uzun sürer, çünkü hat parça parça döşenir ve sabitlenir. Parmend bu hizmeti kendi operatörüyle verir; betonu hazır beton firmanız getirir, biz pompalarız.
Neden "yer pompası" deniyor, başka hangi adlarla anılır?
Adını betonun yere döşenen boru hattıyla gitmesinden alır. Kamyonun üstünde açılan kollu makineye sahada "bomlu pompa" ya da "mobil pompa" denince, betonu yerdeki boruyla götüren makine de yer pompası olarak kalmış.
Arama yaparken ya da teklif isterken karşınıza "sabit yer pompası", "beton yer pompası", "yer beton pompası" gibi adlar çıkar. Hepsi aynı sistemi anlatır. Bir firmayla konuşurken hangisini kullandığınızın önemi yok; önemli olan mikserin nerede duracağını ve betonun nereye gideceğini anlatabilmeniz.
Yer pompası ile beton dökümü nasıl yapılır?
Döküm, hat planıyla başlar ve hattın yıkanmasıyla biter. Sahada sıra kabaca şöyle işler:
- Hat planı. Pompanın kurulacağı yer, hattın güzergâhı ve kot farkı keşifte ya da fotoğraflardan belirlenir.
- Kurulum. Pompa mikserin yanaşacağı noktaya yerleşir, borular kelepçelenir, dikey kısımlar cepheye veya boşluğa sabitlenir.
- Hattın hazırlanması. Betondan önce hat yağlama harcıyla hazırlanır, bağlantılar kontrol edilir.
- Döküm. Mikserler sırayla hazneye boşaltır. Uç hortumu bir kişi yönetir, arkasından yayma ve vibratör ekibi gelir.
- Bitiş. Hat boşaltılır, sökülür ve yıkanır. Yıkama suyunun nereye alınacağı önceden konuşulmuş olmalı.
Pompanın içinde neler olduğunu, pistonların betonu nasıl ittiğini merak ediyorsanız sabit beton pompası nasıl çalışır? yazısına bakabilirsiniz.
Yer pompası hangi işlerde çağrılır?
Mikserin ya da bomlu pompanın döküm noktasına yaklaşamadığı her işte çağrılır. En sık karşılaştığımız durum dar sokak: kamyon girse bile ayak açacak yer yoktur, mikser sokak başında kalır ve beton hatla parsele taşınır. Bu işlerin ayrıntısı dar alan beton dökümü sayfasında.
Bodrum ve kapalı alanlar ikinci büyük grup. Otopark tabliyesi, sığınak, teknik hacim gibi üstü kapalı yerlere bom giremez, hat ise merdivenden ya da rampadan iner.
Arka parsel ve apartman arası işler de yer pompasına kalır. Önde başka bir bina, yanlarda komşu duvarları varsa bom açılacak gökyüzü bulunmaz.
Üst kat dökümlerinde dikey hat kurulur. Bom boyunun yetmediği kotlarda ya da bomun elektrik hattı, ağaç veya komşu çatısı üzerinden açılması gereken yerlerde bu yol seçilir.
Şap da yer pompasının sık gördüğü işlerdendir. Daire içine, kat kat taşınacak şap betonu hatla pencereden ya da merdiven boşluğundan girer.
İstanbul'un bitişik nizam mahallelerinde bu durumların birkaçı aynı adreste birlikte görülür. Bölgedeki şantiyeler için İstanbul beton pompası sayfasına bakabilirsiniz.
Yer pompası mı, bomlu pompa mı?
Saha açık ve kamyon rahat yanaşıyorsa bomlu pompa daha hızlı kurulur ve daha pratiktir. Kamyon yanaşamıyor, bom açılamıyor ya da beton kapalı bir alana girecekse yer pompası gerekir.
| Sahadaki durum | Bomlu pompa | Yer pompası |
|---|---|---|
| Geniş arsa, kamyon önüne park ediyor | Hızlı kurulur | Yapılır ama kurulumu daha uzun |
| Sokak dar, ayak açılamıyor | Çalışamaz | Mikser sokak başında kalır, hat içeri girer |
| Döküm noktası bina arkasında | Bom boyuna bağlı | Hat binalar arasından geçer |
| Bodrum veya kapalı alan | Sınırlı | Hat merdivenden ya da rampadan iner |
| Bomun üstünden geçeceği elektrik hattı | Risk taşır | Bom yok, hat yerden gider |
Mikserli pompa dahil bütün tiplerin karşılaştırması beton pompası çeşitleri sayfasında. Gerçek şantiye örnekleriyle anlatımı ise mobil pompa mı, sabit pompa mı? yazısında bulabilirsiniz.
Yer pompası fiyatı neye göre değişir?
Fiyatı belirleyen asıl şey hattın kendisidir; aynı metrajlı iki döküm, hattın uzunluğu ve şantiyenin yapısı yüzünden farklı fiyatlanabilir. Telefonda net bir rakam verilememesinin sebebi budur.
Teklifi etkileyen kalemler şunlar: hattın uzunluğu ve dirsek sayısı, mikserin durduğu yer ile döküm noktası arasındaki kot farkı, dökülecek metraj, hattın geçeceği yerin zorluğu (merdiven, pencere, avlu), sahada geçen süre ve mikser gecikmesi yüzünden oluşan bekleme. Fiyatlandırmanın m³ üzerinden mi gün üzerinden mi yapıldığı da sonucu değiştirir; farkı beton pompası ücreti m³ mü, günlük mü? yazısında açtık.
Küçük metrajlı işlerde kurulum maliyeti hacme bölündüğü için birim maliyet yükselir. Bunu nasıl dengeleyebileceğinizi az metrajlı dökümde pompa maliyeti yazısında anlattık. Kalemlerin tamamı için beton pompası fiyatları sayfasına bakın.
Yer pompası çağırmadan önce hangi bilgiler hazır olmalı?
Adres, döküm tarihi, metraj ve döküm katı elinizdeyse teklifin büyük kısmı çıkar. Gerisini üç fotoğraf tamamlar: sokağın genel görüntüsü, mikserin duracağı yer ve döküm alanı.
Bunlara ek olarak şu bilgiler işi hızlandırır:
- Mikserin durduğu yer ile döküm noktası arasındaki yaklaşık mesafe
- Hattın geçebileceği yol: merdiven, pencere, bahçe, rampa
- Hazır beton siparişinin verilip verilmediği ve santralin adı
- Sokak kullanımı için izin gerekip gerekmediği
Planlı işlerde birkaç gün önceden aramak, hem pompa programına girmeyi hem hat planının zamanında çıkmasını kolaylaştırır. Ayrıntısı beton pompası kaç gün önce ayarlanmalı? yazısında. Bilgilerinizi iletişim sayfasından ya da WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
Sık sorulanlar
Yer pompası ile sabit beton pompası aynı makine mi? Evet. Yer pompası sahada kullanılan addır, sabit beton pompası teknik adıdır. İkisi de betonu boru hattıyla taşıyan, zemine kurulan pompayı anlatır.
Yer pompası kaç kata çıkar? Tek bir sayı söylemek doğru olmaz. Pompanın gücü, boru çapı, dirsek sayısı, kot farkı ve betonun kıvamı birlikte belirler. Adres ve döküm katını paylaştığınızda hat planına göre cevap veririz.
Yer pompası operatörüyle mi gelir? Parmend'de evet. Pompa, boru hattı ve operatör ekibi şantiyeye birlikte gelir; kurulum, döküm ve söküm bu ekiple yapılır. Operatörlü hizmetin kapsamı sabit beton pompası kiralama sayfasında.
Betonu da siz mi getiriyorsunuz? Hayır. Parmend beton satmaz. Beton, sizin anlaştığınız hazır beton firmasından gelir; biz döküm noktasına pompalarız.
