Şap betonu dökümünden sonra üç kritik zaman dilimi vardır: ilk 24 saat, ilk 7 gün ve 28 günde dayanım tamamlanması. Her dilimde yapılması ve yapılmaması gerekenler farklı, kapsamlı bir takvim olmadan acele edilirse yüzey çatlar ya da kaplama altında kalkar.
İlk 24 saat
Yeni dökülmüş şap betonu plastik halden katılaşmaya geçiyor. Bu pencerede yüzey nemli kalmalı, üzerine yüklenilmemeli.
Yapılacaklar:
- Yüzeyi hafif nemli tutmak için ince bir su filmi serpilebilir (kalın su yığını değil).
- Direkt güneşe maruz kalan iç mekanlarda jüt veya naylon örtü ile gölgeleme yapılabilir.
- Sıcak havada pencereler kısmen kapatılarak hava akışı yavaşlatılabilir.
Yapılmayacaklar:
- Yüzeye yürümek veya alet bırakmak (iz çıkar).
- Üzerine başka bir malzeme yığmak.
- Suyu birikecek şekilde dökmek (yüzeyde rezerve ile çatlama olur).
24 saat - 7 gün
24 saatten sonra şap yürünebilir hale gelir ama tam dayanıma ulaşmaz. Bu dilim, dayanım gelişiminin en yüksek olduğu dönemdir.
Yapılacaklar:
- Hafif yürümek, gözden geçirmek serbest.
- Yüzeyi günde bir defa hafif nemli tutmak çatlak oluşumunu azaltır.
- Yüksek nokta sapmaları varsa bu pencerede mekanik traşlama yapılabilir.
Yapılmayacaklar:
- Final kaplama (seramik, parke, halı) henüz uygulanamaz; yüzeyde nem oranı yüksek.
- Ağır mobilya, kasa, taşıma araçları sokulamaz.
7 - 28 gün
Yüzey yürünebilir, üzerine yapılan birçok hazırlık çalışması serbest. Dayanım %85-90 seviyesine yakın.
Yapılacaklar:
- Seramik veya doğal taş kaplama bu pencerenin sonuna doğru başlatılabilir, ama özellikle kullanılan yapıştırıcının dökme talimatına göre.
- Parke için en az 21 gün beklemek çoğu üreticinin önerisidir.
- Halı veya laminat için 21 gün yeterli, ama altta nem ölçer ile kontrol yapılması faydalı.
Yapılmayacaklar:
- Yapı denetimine dair statik test henüz tam dayanım sonrası önerilir.
- Çok ağır kalıcı yükler (örneğin endüstriyel makine) henüz oturtulmamalı.
28 gün sonrası
Beton TS-EN normlarına göre tam dayanımına ulaşır. Bu noktadan sonra her uygulama serbest, statik testler güvenli, kaplama altı nem oranı genelde uygun.
Üç eşiği niye ezberlemek lazım?
Çünkü şantiye takvimi bu üç eşik üzerinden planlanır. 24 saatte ne yapılacağı, 7 günde ne başlatılacağı ve 28 günde ne biteceği belli olursa ilerleyen kalemler kayma yaşamaz. Acele edip 5. günde seramik döşemek ileride yüzey kalkmasına yol açar; bu noktada düzeltme maliyeti 5 katı.